Դուրս բերենք տրված կենտրոնով և տրված շառավղով շրջանագծի հավասարումը:

1. Շրջանագծի բոլոր կետերը գտնվում են միևնույն կետից (կենտրոն) միևնույն հեռավորության վրա (շառավիղ):

2. Մենք ունենք երկու կետերի միջև հեռավորության հաշվման բանաձևը՝

Բարձրացնելով քառակուսի, ստանում ենք՝

Դիցուք շրջանագծի կենտրոնը C(x₀; y₀) կետն է, իսկ շառավիղը՝ R-ն է:

Շրջանագծի ցանկացած P(x; y) կետ գտնվում է C կենտրոնից R հեռավորության վրա:

Հետևաբար, տեղի ունի հետևյալ հավասարությունը՝

(x − x₀)² + (y − y₀)² = R²

Սա հենց C կենտրոնով և R շառավղով շրջանագծի հավասարումն է:

Եթե շրջանագծի կենտրոնը կոորդինատների (0;0) սկզբնակետն է, ապա հավասարումը ստանում է հետևյալ տեսքը՝ x² + y² = R² ։

Առաջադրանքներ․

1)Oxy հարթության վրա շրջանագիծը տրված է հետևյալ հավասարումով. Ինչի՞ են հավասար շրջանագծի կենտրոնի կոորդինատները և շառավիղը:

ա) x² + y² = 36,
կենտրոնը՝ (0, 0)
շառավիղը՝ 6

բ) (x — 3)² + (y — 5)² = 25
կենտրոնը՝ (3, 5)
շառավիղը՝ 5

2)Գրե՛ք 7 շառավղով շրջանագծի հավասարումը, եթե դրա կենտրոնը կոորդինատների սկզբնակետն է:

x²+y²=49

3)A(2; 3), B(3; 4), C(5; 0), D(-4; 5), E(-3; 4) կետերից որոնք են գտնվում x² + y² = 25 հավասարմամբ որոշվող շրջանագծի վրա:

A(2;3)
2²+3²=4+9=13 (չի գտնվում)

B(3;4)
3²+4²=9+16=25 (գտնվում է)

C(5; 0)
5²+0²=25 (գտնվում է)

D(-4;5)
-4²+5²=16+25=41 (չի գտնվում)

E(-3; 4)
-3²+4²=9+16=25 (գտնվում է)

Շրջանագծի վրա գտնվում են B(3;4), C(5;0), E(-3;4)

4)Շրջանագիծը տրված է (x + 4)² + (y — 3)² = 2,56 հավասարումով: Նշե՛ք, թե (-4, 4), (-2, 1), (-2, 3), (-5, 4) կետերից որոնք են ընկած`

ա) շրջանագծի վրա,

1<2,56 (մտնում է)

բ) տրված շրջանագծով եզերված շրջանի ներսում,

8>2,56 (չի մտնում)

գ) տրված շրջանագծով եզերված շրջանից դուրս:

4>2,56 (չի մտնում)

5)Գրե՛ք r շառավիղով և O կենտրոնով շրջանագծի հավասարումը, եթե`

ա) r = 1 O(0, -7),

x²+(y+7)²=1

բ) r = 5 O(1, -2)

(x-1)²+(y+2)²=25

գ) r = 0,5 O(-3, -7)

(x+3)²+(y+7)²=0,25

1)Լուծեք հավասարումը․

1) √x+1=3
x+1=9
x=9-1
x=8

2) √-4x²-16=2
-4x²-16=4
լուծում չունի

3) √3x-1=1,2
3x-1=1,44
3x=2,44
x=2,44/3

4) √3x-1=2
3x-1=4
3x=5
x=5/3

5) √5+2x=3
5+2x=9
2x=4
x=2

6) √3x+7=4
3x+7=16
3x=9
x=3

7) √x²+19=10
x²+19=100
x²=81
x=+-1

8) √61-x²=5
61-x²=25
36=x²
x=+-6

9) √6x-4=1
6x-4=1
6x=5
x=5/6

2)Լուծեք հավասարումը․

1) √3x-1=√x-5
լուծում չկա

2) √x²-3x=x+3
x²-3x=(x+3)²
x²-3x=x+9
-9x=9
x=-1

3) √x-2=√2-x
x=2

4) √x-2 = √8-x
x-2=8-x
2x=10
x=5

5) √2x-1 = √8-x
2x-1=8-x
3x=9
x=3

6) √5x-1 = √3x+19
5x-1=3x+19
2x=20
x=10

7) √6+x+1=0
√x+7=0
x+7=0
x=-7

1. Գնահատե’լ Չինաստանի աշխարհագրական դիրքը։

Չինաստանը գտնվում է Արևելյան Ասիայում՝ Խաղաղ օվկիանոսի արևմտյան ափին։ Նրա դիրքը համարվում է շատ նպաստավոր, քանի որ՝ ունի երկար ծովափնյա գիծ, սահմանակից է շատ երկրներին, ունի տարբեր բնական գոտիներ՝ լեռներ, հարթավայրեր, անապատներ։ Այս ամենը նպաստում է տնտեսության զարգացմանը։

2. Ի՞նչ օգտակար հանածոներ ով է հարուստ Չինաստանը։

Ածուխ, երկաթի հանքաքար, նավթ և բնական գազ, ոսկի, պղինձ, կապար, ցինկ, ռազմական և տեխնոլոգիական արդյունաբերության համար կարևոր մետաղներ։

3. Որո՞նք են Չինաստանի արդյունաբերության առաջատար ճյուղերը։

մեքենաշինություն և ավտոարտադրություն, էլեկտրոնիկա և բարձր, տեխնոլոգիաներ, մետալուրգիա, քիմիական արդյունաբերություն, տեքստիլ և թեթև արդյունաբերություն:

4. Ո՞ր արտադրատեսակների գծով է Չինաստանն աշխարհում գրավում առաջատար տեղ։

Չինաստանը աշխարհում առաջին տեղերից է զբաղեցնում՝հեռախոսների և էլեկտրոնիկայի արտադրությամբ, հագուստի և կոշիկի արտադրությամբ, խաղալիքների արտադրությամբ, պողպատի և մետաղների արտադրությամբ և կենցաղային տեխնիկայով։

5. Տրանսպրտի ո՞ր տեսակներն են առավել զարգացած Չւնաստանում։

Երկաթուղային տրանսպորտ, ավտոմոբիլային տրանսպորտ, ծովային տրանսպորտ:

Տարածքը՝ 372,5 հազ. կմ²
Բնակչությունը՝ 122 մլն 600 հազ. (2024թ.)
Մայրաքաղաքը՝ Տոկիո
Պետական կարգը՝ սահմանադրական միապետություն
Ճապոնիան ժամանակակից աշխարհի առավել զարգացած ու հզոր երկրներից է:
Մյուս երկրներից նկատելիորեն տարբերվում է իր ուրույն աշխարհագրական դիրքով,
պատմական անցյալով, լեզվով, տնտեսական զարգացման ուղիով և բնութագրական այլ
գծերով: Ճապոնացիներն իրենց երկիրը դեռևս միջնադարից անվանել են «Նիհոն» կամ «Նիպպոն» ։ Ճապոնիա բառն ունի չինական ծագում և նշանակում է «ծագող արևի երկիր
(արևը խորհրդանշված է երկրի դրոշի վրա):
Աշխարհագրական դիրքը: Ճապոնիան ծովային պետություն է: Երկրի տարածքի մեծ մասը կազմում են Հոնսյու, Հոկայդո, Կյուսյու ու Սիկոկու համեմատաբար խոշոր, իսկ փոքր մասը՝ Ռյուկյու, Օկինավա և այլ մանր կղզիներն ու կղզեխմբերը: Կղզիները ձգվում են հյուսիս-արևելքից հարավ-արևմուտք ուղղությամբ: Դրանք ողողվում են անմիջապես Խաղաղ օվկիանոսի կամ դրա մասերի՝ Ճապոնական, Օխոտի և Արևելաչինական ծովերի ջրերով: Եվրասիա մայրցամաքից՝ Կորեական թերակղզուց Ճապոնիան բաժանված է
Կորեական լայն նեղուցով, Սախալին կղզուց՝ Լապերուզի նեղուցով: Հնուց մինչև XIX դարի կեսերը Ճապոնիայի ինքնամեկուսացվածությունը պայմանավորված էր գլխավորապես երկրի վերոգրյալ աշխարհագրական դիրքով: Արգելված էին օտարերկրացիների մուտքը Ճապոնիա և ճապոնացիների ելքը դեպի արտասահման: Երկրորդ աշխարհամարտի ժամանակ Ճապոնիան դարձավ պարտված երկիր: Հետպատերազմյան ժամանակաշրջանում երկիրն իրականացրեց տնտեսական մեծ վերելք, լայնորեն միջազգայնացրեց իր տնտեսությունը և հասարակական կյանքը:
Տարածքի չափով Ճապոնիան գերազանցում է եվրոպական պետություններից շատերին:
Բնական պայմանները և ռեսուրսները:
Երկրի տարածքի շուրջ 3/4-ը զբաղեցնում են երիտասարդ լեռները: Ժամանակակից հզոր Ճապոնիայում, լեռներում կառուցված տրանսպորտային թունելների, կամուրջների և օդանավակայանների շնորհիվ, հաղթահարվել են տրանսպորտային հաղորդակցության դժվարությունները: Սակայն շարունակում է անլուծելի մնալ երկրաշարժավտանգության հիմնախնդիրը: Աշխարհի երկրաշարժային ամենաակտիվ գոտում գտնվող Ճապոնիայում հաճախ են տեղի ունենում ուժեղ և նույնիսկ կործանարար երկրաշարժեր: Տնտեսությանը մեծ վնաս են հասցնում նաև երկրաշարժի հետևանքով առաջացող ցունամիի ալիքները:
Ճապոնիայի ամենաբարձր կետը Ֆուձիյամա գործող հրաբուխն է (3776 մ), որը ճապոնացիների համար սրբազան լեռ է, ինչպես Արարատը հայերի համար: Հարթավայրերը սակավաթիվ են: Համեմատաբար խոշորը Կանտո (Տոկիոյի) հարթավայրն է: Ճապոնիայի տարածքում կան բազմաթիվ օգտակար հանածոների (երկաթ, մանգան,
տիտան, ուրան) հանքավայրեր, սակայն դրանց պաշարները մեծ չեն: Համեմատաբար
նշանակալի են պղնձի և ցինկի պաշարները: Զգալի են նաև քարածխի, ծծմբի, կաոլինի
(ճենապակու հումքի) պաշարները:
Կլիման երկրի տարածքի մեծ մասում նպաստավոր է գյուղատնտեսության համար:
Այն գերազանցապես մուսսոնային է: Խոնավ կլիմայի պատճառով երկրի ջրագրական
ցանցը խիտ է, սակայն գետերը, տարածքի փոքրության պատճառով, բնականաբար
կարճ են: Գերակշռում են սահանքավոր ու ջրառատ գետերը, որոնք օգտագործվում են ոռոգման և էլեկտրաէներգիա ստանալու նպատակներով: Համեմատաբար խոշոր գետերը գտնվում են Հոնսյու կղզում: Տեղումների տարեկան բավարար քանակի շնորհիվ երկրի գերակշիռ մասում հողագործությունն անջրդի է: Երկրի տարածքի 2/3-ն անտառածածկ է: Անտառներն առավելապես ունեն ռեկրեացիոն նշանակություն։
Բնակչությունը Ճապոնական ազգի ու լեզվի ձևավորման վերաբերյալ գիտական կարծիքները միանշանակ ստույգ չեն: Ազգագրագետների կարծիքով՝ ճապոնական ազգի ձևավորման գործընթացն սկսվել է Ք. ա. I հազարամյակի կեսերին երկրի կղզիներում Կորեական թերակղզուց մի շարք ցեղերի վերաբնակեցումով: Այդ ցեղերի մարդիկ միախառնվել են կղզիներում ավելի վաղ հայտնված այնի ցեղի մարդկանց հետ:
Ճապոնիայի բնակչությունը ներկայումս աշխարհում առանձնանում է իր մեծ թվով՝ 124,5 մլն (2021թ.): Աշխարհի երկրների շարքում Ճապոնիան այդ ցուցանիշով 10-րդն է:
Ճապոնիայի բնակչությունն առանձնանում է նաև մեկ այլ հատկանիշով՝ ինքնամեկուսացված գոյատևման պայմաններում ազգային բարձր միատարրությամբ: Ճապոնացիները կազմում են երկրի բոլոր բնակիչների 99%-ը: Մյուս ազգերից են այնիները, չինացիները, կորեացիները: Երկրում տնտեսական ավելի բարձր աճ ապահովելու նպատակով Ճապոնիան XX դարի երկրորդ կեսից սկսեց իրականացնել բնակչության ծնելիության նվազեցմանն ուղղորդված ժողովրդագրական քաղաքականություն (այս առումով Ճապոնիան աշխարհի զարգացած երկրների շարքում միակն է): Բնակչության թվի աճին խանգարող գործոն է եղել Առաջին և Երկրորդ աշխարհամարտերին Ճապոնիայի մասնակցության հետևանքով կրած մարդկային կորուստը, որը գնահատվում է ավելի քան 2 մլն: Այդ իրադարձության, ինչպես նաև սոցիալտնտեսական քաղաքականության հաջող իրականացման հետևանքով Ճապոնիայի բնակչության բնական աճի ցուցանիշը կտրուկ նվազել է: Այժմ՝ 2020-ական թվականներին
այն արդեն կազմում է –0,4–ից –0,5%, ինչը նշանակում է, որ յուրաքանչյուր տարի երկրի
բնակչության թիվը կրճատվում է 500–600 հազար մարդով: Ներկայումս Ճապոնիայի բնակչության թիվն արդեն ոչ թե նախկին 127 մլն մակարդակի վրա է, այլ իջել է 124,5 մլն մակարդակի: Բնակչության մահացության էական կրճատմամբ, ինչպես սպասելի էր, երկարել է բնակչության կյանքի սպասվող միջին տևողությունը՝ հասնելով աշխարհում ամենաբարձր ցուցանիշի (84 տարի): Ճապոնական ազգի մյուս բնութագրական գիծը, չինացիների նման, կրոնի նկատմամբ ցուցաբերվող թույլ հետաքրքրությունն է: Բնակիչների միայն 30%-ն է իրեն համարում հավատացյալ, ընդ որում, դրանցից մոտ 84%-ը դավանում է սինտոիզմ, իսկ ավելի քան 71%-ը՝ բուդդիզմ: Ճապոնիայի բնակչությունը բնութագրվում է նաև երկրի մարդկանց անհավասարաչափ տեղաբաշխումով: Քանի որ երկրի մակերևույթի շուրջ 3/4-ը զբաղեցնում են բարձր լեռները, ապա բնակչությունը տեղաբաշխված է հիմնականում ծովի մակարդակից մինչև 1000 մ բարձրության ցածրադիր՝ առավելապես ծովափնյա գոտում, ինչպես նաև Կանտոյի կամ Տոկիոյի (Հոնսյու կղզի) ու Իսիկարիի (Հոկայդո կղզի) հովիտներում:Երկրի տարածքի մոտ 3%-ը կազմող տարածքում կենտրոնացած է ամբողջ բնակչության շուրջ 60%-ը: Լեռնային շրջանները նոսր են բնակեցված: Այդտեղ կա ավելի քան 8 մլն լքված տուն: Ճապոնիայի բնակչության բնորոշ մյուս բնութագիրը երկրի բարձր քաղաքայնացվածությունն է: Քաղաքներում է բնակվում այս երկրի բնակիչների 91,9%-ը: Քաղաքների մեծ մասը հիմնադրված է ցածրադիր հարթավայրերում, հատկապես ծովափնյա գոտում: Երկրի, ինչպես նաև ամբողջ աշխարհի խոշորագույն քաղաքը Տոկիոն է՝ ավելի քան 39 մլն բնակչությամբ: Տոկիո մեգապոլիսի շրջակայքում ձևավորվել է շատ քաղաքների խոշոր կուտակում՝ մեգալոպոլիս, որն անվանվում է Տոկայդո (կամ Տոկիո-տո): Խոշորագույն քաղաքներ են նաև Օսական, Յոկոհաման, Նագոյան, Կիոտոն, Կիտակյուսուն և Սապպորոն:Եվ վերջապես, Ճապոնիայի բնակչության կարևոր բնութագիր է դրա տեղաբաշխման բարձր խտությունը: Միջին թվաբանական խտությունը, որն ինքնին շատ բարձր է՝ 333 մարդ/կմ² , իրականում ավելի բարձր է: Ծովափնյա գոտու որոշ մասերում հասնում է ռեկորդային մեծության՝ 700 մարդ/կմ² ։ Դա շատ մեծ խնդիրներ է առաջացնում կառուցապատման, տրանսպորտի, մթնոլորտային օդի մաքրության պահպանության, աղմուկի դեմ պայքարի և այլ խնդիրների կազմակերպված լուծման համար:

Պատասխանել հարցերին

1. Որո՞նք են Ճապոնիայի աշխարհագրական դիրքի առանձնահատուկ գծերը:

Ճապոնիա գտնվում է Արևելյան Ասիայում Խաղաղ օվկիանոսի արևմտյան մասում։
Այն կղզային պետություն է։ Գլխավոր կղզիներն են Հոնսյու, Հոկկայդո, Կյուսյու, Սիկոկու։ Գտնվում է սեյսմիկ ակտիվ գոտում հաճախ պատահում են երկրաշարժեր և հրաբուխներ։

---

2. Բնական ո՞ր ռեսուրսներով է հարուստ Ճապոնիան:

Ճապոնիան աղքատ է բնական ռեսուրսներով։ Ունի քիչ նավթ, գազ, մետաղներ։ Ունի ձկնային մեծ պաշարներ, զարգացած է էներգիայի ներմուծումը և տեխնոլոգիաները։

---

3. Ինչպիսի՞ն է Ճապոնիայի կլիման:

Կլիման հիմնականում մուսոնային է, հյուսիսում սառը ձյունառատ ձմեռ, հարավում տաք և խոնավ, ամռանը անձրևներ, երբեմն թայֆուններ։

---

4. Ինչպիսի՞ պետական կարգ և կառուցվածք ունի Ճապոնիան:

Ճապոնիան սահմանադրական միապետություն է։

---

5. Ինչպիսի՞ նշանավաոր վայրեր կան Ճապոնիայի այցելելու համար։

Ֆուձի լեռ
Տոկիո
Կիոտոյի տաճարներ
Հիրոսիմայի խաղաղության հուշահամալիր

---

6. Նկարագրել Ճապոնիայի բնակչությունը:

Մոտ 125 միլիոն մարդ է ապրում, շատ խիտ է բնակեցված, ազգությամբ հիմնականում ճապոնացիներ, այստեղ ապրողները հիմնականում երկար կյանք ունեցող ժողովուրդ է։

---

7. Գրի՛ր մի քանի հետաքրքիր փաստ ճապոնիայի մասին

Ճապոնիայում ձախ կողմով են մեքենաները վարում
Շատ զարգացած տեխնոլոգիաներ ունի
Կան «արագ գնացքներ»
Երկրաշարժերը հաճախակի են
Մշակույթում կարևոր են հարգանքն ու կարգապահությունը